ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸಾಲು ಸಾಲು ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜಲಮೂಲ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಗಣಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಆಸರೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯೇ ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ‘ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿ’.
1. ಏನಿದು ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿ?
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವರದಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ವರದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ ; ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ekyc ಮಾಡಿಸಲು ಇ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ಣ ಅವಕಾಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ – ಇವೆರಡನ್ನೂ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಹೊಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು 2013ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
2. ವರದಿಯ ಒಳಗೇನಿದೆ?
ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿರುವುದು:
- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ (Cultural Landscape): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಶೇ. 63 ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಸತಿ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಿವೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಾಗುವಳಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಷೇಧಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (Ecologically Sensitive Area – ESA): ಒಟ್ಟು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಶೇ. 37 ರಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 60,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಭಾಗವನ್ನು ‘ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ESA ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಷೇಧಗಳು:
- ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಡೆ: ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಮರಳು ಎತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು.
- ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಡೆ: ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ (ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ) ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
- ಬೃಹತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು: 20,000 ಚದರ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ.
- ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು: ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಹೊಸ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು.
3. ಇದರಿಂದ ಯಾರಿಗೆಲ್ಲ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಆತಂಕ?
ವರದಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರೀ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳು:
- ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಮಲೆನಾಡು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ರೈತರು: ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ತೋಟಗಳು ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಹೊಸ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಲು ಅಥವಾ ಭೂಮಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆಯಲು ತೊಡಕಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ರೈತರಲ್ಲಿದೆ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು: ಸ್ವಂತ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಕಠಿಣ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಮನೆ ಮಾಡಿದೆ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು: ಕಲ್ಲು ಕ್ವಾರಿಗಳು, ಜಲ್ಲಿ ಕ್ರಷರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
- ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಹೆದ್ದಾರಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗುವ ಅಥವಾ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಆರೂ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು) ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆತಂಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಎತ್ತುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ.
ವರದಿಯಲ್ಲಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವಾಸ್ತವ ನೆಲೆಯ ಜಮೀನುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ ಆರೋಪ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಭೂಸರ್ವೇ ನಡೆಸದೇ ಈ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಹಲವು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಇಎಸ್‌ಎ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೂರು.
ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ
ಭೂಕುಸಿತ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಆ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬಾಳುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಕೇವಲ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆದು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಭೂಸರ್ವೇ ಮೂಲಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮರುನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ನಡುವೆ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ e-KYC ಸರ್ವರ್ ಕಿರಿಕಿರಿ: ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಪರಿಹಾರಗಳು.
ಹೆಸರು: ಮಾಲತೇಶ ಕುಲಕರ್ಣಿ (Malatesha Kulkarni)
ಹುದ್ದೆ: ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು, ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರು (Founder, Editor-in-Chief & Senior Writer)
ಶಿಕ್ಷಣ: ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ (B.Sc – Bachelor of Science)
ಸ್ಥಳ: ಬ್ಯಾಡಗಿ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ (Byadgi, Haveri District, Karnataka)
ಅನುಭವ: 4+ ವರ್ಷಗಳು (ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲೇಖನ ಬರವಣಿಗೆ)
ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ (About Me)
ನಮಸ್ಕಾರ, ನಾನು ಮಾಲತೇಶ ಕುಲಕರ್ಣಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ಯಾಡಗಿಯವನು. ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರನಾಗಿದ್ದು (B.Sc), ಕಳೆದ 4ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ About author page ಓದಿರಿ.